Βρίσκεστε εδώ:  / ΜΑΓΝΗΣΙΑ / ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ / Του Άι Γιαννιού του Κλήδονα στο Τρίκερι
Του Άι Γιαννιού του Κλήδονα στο Τρίκερι

Του Άι Γιαννιού του Κλήδονα στο Τρίκερι

Η εκδήλωση «Στου Άι Γιαννιού του Κλήδονα 2015″ θα πραγματοποιηθεί Την Τρίτη 23-06-2015, παραμονή του Άι Γιαννιού, στο Τρίκερι, στην Κεντρική Πλατεία του χωριού και ώρα 19:00 . Πρόκειται για την ετήσια αναβίωση ενός πολύ παλιού εθίμου στην χώρα και τον τόπο μας.

Η εκδήλωση θα ξεκινήσει με ομιλία της προέδρου Ιωάννας Μαλασιώτη, θα συνεχιστεί με το άναμμα της φωτιάς, τα πηδήματα πάνω από την φωτιά και το κλείσιμο στο ριζικάρι.

Την επόμενη ημέρα, Τετάρτη 24-06-2015, ανήμερα του Άι Γιαννιού και την ίδια ώρα θα πραγματοποιηθεί το άνοιγμα του ριζικαριού, με όλα τα συνακόλουθα όπως ορίζει το έθιμό μας.

Η λέξη «ο κλήδονας» παράγεται από την αρχαία λέξη «η κληδών», η οποία αναφέρεται στον Παυσανία (Βοιωτικά), Όμηρο κ.α. Κληδών ονομαζόταν ο προγνωστικός ήχος, το μαντικό σημάδι και κατ’ επέκταση το άκουσμα του οιωνισμού ή προφητείας, ο συνδυασμός τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων ή πράξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής στον οποίο αποδιδόταν προφητική σημασία.

Ο Κλήδωνας είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Στην εποχή του Ομήρου, χρησιμοποιούσαν τη μαγεία του Κλήδωνα για να μαντέψουν τα μελλούμενα. Ο Παυσανίας (Βοιωτικά, 11, 7), σχετικά με τον κλήδονα, αναφέρει τα εξής: «Στη συνέχεια του Ηρακλείου (της Θήβας) υπάρχει γυμνάσιο και στάδιο, που και τα δυο έχουν το όνομα του Θεού.

Πέρα από το Σωφρονιστήρα λίθο υπάρχει βωμός του Απόλλωνα του επονομαζόμενου Σποδίου. Ο Βωμός του Απόλλωνα σχηματίστηκε από τη στάχτη των σφαγίων. Εδώ συνηθίζεται μαντική από κληδόνων («μαντική δε καθέστηκεν αυτόθι από κληδόνων»), την οποία ξέρω ότι τη χρησιμοποιούν οι Σμυρνιοί περισσότερο απ’ όλους τους Έλληνες και οι Σμυρνιοί έχουν πάνω από τη πόλη, έξω από το τείχος, ιερό των κληδόνων («κληδόνων ιερόν»). Παλιά οι Θηβαίοι θυσίαζαν ταύρους στον Σπόδιο Απόλλωνα».

Στα χρόνια του Βυζαντίου συναντάμε το έθιμο σαν λατρεία του Ήλιου. Φωτιές ανάβονται και ο λαός πηδά πάνω απ΄ αυτές για να εξαγνίσει το κακό, όπως και σήμερα.

Με τα χρόνια ο Κλήδωνας χάνει το χαρακτήρα της γενικής μαντικής και περιορίζεται στους ερωτικούς χρησμούς. Η θεά Κλήδωνα αποσύρεται σιωπηλά και δίνει τη θέση της στον Αϊ Γιάννη, του οποίου τη χάρη επικαλείται ο λαός.

Συγκεκριμένα, την παραμονή του Άι-Γιαννιού (στις 23/6), θα αναβιώσει το γνωστό έθιμο με τις φωτιές, Στη πλατεία του χωριού θα στηθεί μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό.

Επιπλέον, την ίδια ημέρα, οι ανύπανδρες κοπέλες θα μαζευτούν στην Πλατεία του χωριού, όπου θα αναθέσουν σε κάποια ή σε κάποιες από αυτές να φέρουν από το πηγάδι ή την πηγή το «αμίλητο νερό». Επιστρέφοντας στην Πλατεία όπου τελείται ο κλήδονας, το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, την υδροφόρο, στο οποίο η κάθε κοπέλα θα ρίξει ένα αντικείμενο (μήλο πράσινο ή κόκκινο, κόσμημα, κλειδί κ.α.), το λεγόμενο ριζικάρι.

Στη συνέχεια το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα, το οποίο δένεται γερά με ένα κορδόνι («κλειδώνεται») και θα παραμείνει στον ανοιχτό χώρο. Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα υπό το φως των άστρων. Οι κοπέλες επιστρέφουν ύστερα στα σπίτια τους. Λέγεται ότι τη νύχτα αυτή θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Ανήμερα του Άι-Γιαννιού, αλλά πριν βγει ο ήλιος – ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων -, η υδροφόρος νεαρή της προηγουμένης θα πάρει το αγγείο από τον ανοικτό χώρο. Το απόγευμα, θα συναθροιστούν και πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτήν τη φορά όμως στην ομήγυρη μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας.

Καθισμένη στο κέντρο της συντροφιάς, η υδροφόρος νεαρή θα ανασύρει ένα-ένα από το αγγείο τα αντικείμενα, που αντιστοιχούν στο «ριζικό» κάθε κοπέλας και μια άλλη, κάποια που έχει ποιητικό ή μαντικό ταλέντο θα απαγγέλλει ταυτόχρονα τυχαία στιχάκια.

Τα στιχάκια αυτά είναι επηρεασμένα απλώς και μόνο από τη θέα του ριζικαριού, αφού η κοπέλα που απαγγέλλει τα στιχάκια δεν ξέρει σε ποιον ανήκει το κάθε ριζικάρι. Το στιχάκι που αντιστοιχεί στο αντικείμενο (ριζικάρι) της κάθε κοπέλας θεωρείται ότι προμηνάει το μέλλον της και σχολιάζεται από τους υπόλοιπους, που προτείνουν τη δική τους ερμηνεία σε σχέση με την ενδιαφερόμενη.

Η παράδοση όμως δεν σταματάει εδώ. Μετά που θα βγουν όλα τα ριζικάρια από το υδροφόρο αγγείο, η υδροφόρος νεαρά θα χύσει το νερό του αγγείου μέσα σε ένα πηγάδι σταυρωτά και στη συνέχεια θα το σκεπάσει με ένα κόκκινο πανί.

Το μεσημέρι ή τα μεσάνυχτα οι κοπέλες, ενίοτε και νεαροί, σηκώνουν προσεκτικά το πανί, ώστε να μη δει φως το νερό του πηγαδιού, και βάζουν μέσα το κεφάλι τους. Συνάμα η υδροφόρος με ένα καθρέπτη κατεβάζει τις ακτίνες του ήλιου ή του φεγγαριού μέσα στο πηγάδι και οι κοπέλες ρίχνοντας με ειδικό τρόπο μια – μια τα ριζικάρια τους μέσα στο πηγάδι και εκεί στα κύματα του νερού του πηγαδιού οι παριστάμενοι βλέπουν υπερφυσικά ή μεταφυσικά φαινόμενα, τα οποία επεξηγούν μετά οι μεγαλύτερες και μυημένες γυναίκες, όπως επίσης και αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πεθάνει ή το πρόσωπο που θα παντρευτούν κ. α.

Λέγεται επίσης ότι ανάλογο με το πρώτο πρόσωπο που θα δουν αυτοί που είχαν σκύψει το πηγάδι μετά που θα βγάλουν έξω το κεφάλι τους, ανάλογο θα είναι και π.χ. το παιδί που θα γεννηθεί, δηλαδή αν δουν άντρα, αγόρι θα είναι το παιδί που θα γεννήσει μια γυναίκα έγκυος, ή το ίδιο όνομα θα έχει εκείνος που θα παντρευτούν κ. τ. λ. Βέβαια, όσοι παρακολουθούν την εν λόγω ιεροτελεστία πρέπει λέει να είναι με αυτοσυγκέντρωση, αλλά και μύηση, γιατί υπάρχουν και μυστικά για την παρούσα ιεροτελεστία. Αν το πηγάδι δεν έχει καθάριο και πόσιμο νερό δεν γίνεται να γίνει κλήδονας.

Μήλο ‘βαλα στον κλήδωνα κι είναι και μυρωδάτο

Κι αν δεν σε πάρω θα γενεί ο κόσμος άνω κάτω.

Το Διοικητικό Συμβούλιο και η πρόεδρος του Συλλόγου καλούν όλους να συμμετέχουν ενεργά στην εκδήλωση αυτή, να καμαρώσουν τα παιδιά, να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας, αλλά να ψυχαγωγηθούν και να χαρούν την υπέροχη αυτή βραδιά.

PagasitikosNews logo

ΠΡΟΣΦΑΤΑ TWEETS

  • Στην έκθεση «GREEK PANORAMA: Alternative Tourism & Gastronomy» η Περιφέρεια Θεσσαλίας - https://t.co/dJya2SPvlA -

  • Βρετανία: Ριζοσπαστικό το πρόγραμμα των Εργατικών - https://t.co/78eWpekiD4 -

  • Εξυγίανση ΕΠΟ μέσω FIFA - https://t.co/hHb2WEBf3N -

"Αλιεύοντας" την είδηση